Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đã sửa đổi, bổ sung 24 điều và bổ sung một mục mới với 5 điều. Nội dung chính như sau:

Về chương trình giáo dục

Sửa đổi, bổ sung chương trình giáo dục tại khoản 2 Điều 6 nhằm triển khai thực hiện quy định về chương trình giáo dục với chất lượng cao hơn trong thực tế, bảo đảm chương trình giáo dục phải hợp lý và phù hợp thực tiễn, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế, tạo cơ sở bảo đảm chất lượng giáo dục toàn diện.

Về phổ cập giáo dục

Để có cơ sở triển khai giải pháp tập trung cho trẻ 5 tuổi có điều kiện chuẩn bị bước vào học lớp 1, Luật bổ sung quy định “phổ cập giáo dục mầm non 5 tuổi” tại khoản 1 Điều 11. Đây là yêu cầu có tính pháp lý cao, cần có sự ổn định và thực hiện lâu dài, huy động nguồn lực lớn các lực lượng xã hội tham gia, cần được xác định rõ ngay trong Luật này. Quy định phổ cập giáo dục mầm non 5 tuổi thể hiện tính ưu việt của chế độ ta và khẳng định thành tựu Quốc gia trong việc giáo dục và chăm sóc trẻ em. Theo thống kê, hiện nay tỷ lệ trẻ em 5 tuổi đi học bình quân cả nước là 90%, tuy nhiên, nhiều nơi mới đáp ứng được học một buổi một ngày và nhiều tỉnh có tỷ lệ thấp hơn đáng kể. Để bảo đảm tính khả thi của Luật sau khi được ban hành, Chính phủ đã giao Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng Đề án triển khai thực hiện quy định này. Việc sửa đổi Luật theo hướng trên tạo cơ sở phắp lý để Nhà nước tiếp tục tăng đầu tư có hiệu quả cho nâng cao chất lượng giáo dục mầm non.

Về sách giáo khoa

Khoản 3 Điều 29 được sửa đổi, bổ sung như sau: Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành chương trình giáo dục phổ thông; duyệt và quyết định chọn sách giáo khoa để sử dụng chính thức, ổn định, thống nhất trong giảng dạy, học tập ở các cơ sở giáo dục phổ thông, bao gồm cả sách giáo khoa bằng chữ nổi, bằng tiếng dân tộc và sách giáo khoa cho học sinh trường chuyên biệt, trên cơ sở thẩm định của Hội đồng quốc gia thẩm định chương trình giáo dục phổ thông và sách giáo khoa; quy định tiêu chuẩn, quy trình biên soạn, chỉnh sửa chương trình giáo dục phổ thông và sách giáo khoa; quy định nhiệm vụ, quyền hạn, phương thức hoạt động, tiêu chuẩn, số lượng và cơ cấu thành viên của Hội đồng quốc gia thẩm định chương trình giáo dục phổ thông và sách giáo khoa. Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo chịu trách nhiệm về chất lượng chương trình giáo dục phổ thông và sách giáo khoa.

Về thời gian đào tạo trình độ tiến sĩ

Luật bổ sung quy định khoản 4 Điều 38, thời gian đào tạo trình độ tiến sĩ có thể được “rút ngắn” trong trường hợp đặc biệt và giao Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định cụ thể các trường hợp được kéo dài hoặc rút ngắn thời gian đào tạo. Quy định này ràng buộc trách nhiệm không chỉ nghiên cứu sinh mà giảng viên hướng dẫn và cơ sở đào tạo phải đầu tư thích đáng về thời gian, công sức, trí tuệ cho việc học tập và nghiên cứu, tham gia các hoạt động khoa học cần thiết trong và ngoài nước để đạt tới trình độ tiến sĩ.

Về thẩm quyền đình chỉ hoạt động giáo dục

Thủ tướng Chính phủ quy định cụ thể thủ tục thành lập, cho phép thành lập, cho phép hoạt động giáo dục, đình chỉ hoạt động giáo dục, sáp nhập, chia tách, giải thể trường đại học. Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, Thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước về dạy nghề theo thẩm quyền quy định cụ thể thủ tục thành lập, cho phép thành lập, cho phép hoạt động giáo dục, đình chỉ hoạt động giáo dục, sáp nhập, chia tách, giải thể nhà trường ở các cấp học và trình độ đào tạo khác

Về công khai tiêu chuẩn chất lượng giáo dục

Luật sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 58 Công bố công khai mục tiêu, chương trình giáo dục, nguồn lực tài chính, kết quả đánh giá chất lượng giáo dục và hệ thống văn bằng, chứng chỉ của nhà trường” nhằm tạo cơ sở để cơ quan quản lý nhà nước, người học và gia đình giám sát việc thực hiện mục tiêu, chương trình giáo dục , tài chính, chất lượng đào tạo và hệ thống văn bằng, chứng chỉ của nhà trường, phục vụ cho công tác kiểm định chất lượng giáo dục đối với cơ sở giáo dục; có tác dụng định hướng nghề nghiệp cho người học; là cơ sở để người học lựa chọn trường ngay từ khi nộp hồ sơ thi tuyển và để thực hiện quy định tại khoản 2 Điều 17 của Luật Giáo dục hiện hành “kết quả kiểm định chất lượng giáo dục được công bố công khai để xã hội biết và giám sát”.

Về phụ cấp thâm niên đối với nhà giáo

Trước kia, chế độ phụ cấp thâm niên đối với giáo viên được bắt đầu thực hiện từ năm 1988, nhưng đến tháng 11.1995, chế độ này được bãi bỏ, thay thế bằng phụ cấp ưu đãi đối với giáo viên trực tiếp đứáng lớp. Phụ cấp đứng lớp chỉ thực hiện đối với những người trực tiếp giảng dạy nên dẫn tới thực trạng một số giáo viên giỏi không muốn về làm công tác quản lý tại các cơ quan quản lý giáo dục vì sẽ bị thiệt thòi, nhất là sau khi nghỉ hưu. Qua đánh giá cho thấy, việc cắt bỏ phụ cấp thâm niên đối với nhà giáo không thể hiện sự ưu đãi đối với lao động đặc thù là nghề dạy học. Xuất phát từ các lý do đó, nhằm động viên, khuyến khích nhà giáo gắn bó với nghề, tạo điều kiện để các nhà giáo yên tâm và dành tâm huyết hơn nữa cho sự nghiệp giáo dục, Luật Sửa đổi, bổ sung Điều 81 quy định nhà giáo được hưởng chế độ phụ cấp thâm niên.

Về học phí, phí dịch vụ

Điều 105 Luật Giáo dục đã quy định: Học phí, lệ phí tuyển sinh là khoản tiền của gia đình người học hoặc người học phải nộp để góp phần bảo đảm chi phí cho các hoạt động giáo dục. Học sinh tiểu học trường công lập không phải đóng học phí. Ngoài học phí, lệ phí tuyển sinh, người học hoặc gia đình người học không phải đóng góp khoản tiền nào khác.

Tuy vậy, trong tổ chức thực hiện, các cơ quan quản lý giáo dục các cấp cũng như các cơ sở giáo dục còn có nhận thứác và vận dụng khác nhau, đặc biệt là nhiều cơ sở giáo dục lạm dụng chủ trương về xã hội hóa giáo dục và quy định về các nguồn tài chính đầu tư cho giáo dục để thu các khoản ngoài quy định, gây bức xúc trong dư luận và thắc mắc trong nhân dân.Vì vậy, Luật bổ sung vào khoản 2 Điều 101 như sau: Nhà nước khuyến khích các tổ chức, cá nhân tài trợ, ủng hộ để phát triển sự nghiệp giáo dục. Không được lợi dụng việc tài trợ, ủng hộ cho giáo dục để ép buộc đóng góp tiền hoặc hiện vật.

                                                         Tài liệu Văn phòng Chủ tịch nước