Chồng chéo thẩm quyền đánh giá vụ việc trợ giúp pháp lý
Cập nhật :Thứ tư, 16-12-2009
Ngày 29.12.2008, Bộ Tư pháp có Quyết định số 11/2008/QĐ-BTP ban hành Bộ tiêu chuẩn đánh giá chất lượng vụ việc trợ giúp pháp lý. Để triển khai có hiệu quả Quyết định trên, ngày 19.11.2009 Cục Trợ giúp pháp lý, Bộ Tư pháp có Quyết định số 32/QĐ-TGPL ban hành Hướng dẫn nghiệp vụ đánh giá và xếp loại chất lượng vụ việc trợ giúp pháp lý. Những văn bản trên giúp cho các tổ chức, đơn vị, cá nhân có cơ sở đánh giá chất lượng của từng vụ việc trợ giúp pháp lý, đối với người thực hiện trợ giúp pháp lý. Tuy nhiên, áp dụng các quy định trên sẽ dẫn đến sự chồng chéo.
Sự chồng chéo, vướng mắc thể hiện trong quy định của Quyết định số 11 và Quyết định số 32. Tại điểm 3, mục I Hướng dẫn kèm theo Quyết định số 32 quy định về việc đánh giá đột xuất của tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý quy định: “Khi phát sinh một trong các căn cứ quy định tại điểm b, c, d khoản 1, điều 26 của Bộ tiêu chuẩn, căn cứ vào nội dung và tính chất của vụ việc, người đứng đầu tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý quyết định vụ việc cần đánh giá, phương pháp và hình thức đánh giá”. Tuy nhiên, cũng tại điểm 4 mục I của Hướng dẫn lại quy định: “Sở Tư pháp đánh giá chất lượng vụ việc khi phát sinh một trong các căn cứ tại điểm b, c, d khoản 1, Điều 26 Bộ tiêu chuẩn và vụ việc đã được tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý đánh giá theo thẩm quyền, nhưng người được trợ giúp pháp lý khiếu nại, kiến nghị... Và, trong thời hạn không quá 5 ngày làm việc, kể từ ngày phát sinh căn cứ đánh giá, Giám đốc Sở Tư pháp ra quyết định thành lập Đoàn đánh giá... ”.
Quy định như trên gây khó khăn cho tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý cũng như Sở Tư pháp trong quá trình đánh giá chất lượng vụ việc. Trường hợp có phát sinh một trong các căn cứ quy định tại điểm b, c, d khoản 1, Điều 26 của Bộ tiêu chuẩn thì Tổ chức trợ giúp pháp lý đánh giá hay Sở Tư pháp quyết định thành lập đoàn đánh giá? Đối chiếu với quy định, trong thời hạn không quá 5 ngày làm việc, kể từ ngày phát sinh căn cứ đánh giá thì Sở Tư pháp phải thành lập Đoàn đánh giá. Trong khi đó, trường hợp phát sinh căn cứ đánh giá, Tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý cũng có thẩm quyền và nhiệm vụ quyết định đánh giá(?). Trong trường hợp này, sẽ xảy ra tình huống: một vụ việc trợ giúp pháp lý có phát sinh căn cứ đánh giá chất lượng, cùng lúc sẽ có hai tổ chức (tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý và Sở Tư pháp) tiến hành đánh giá. Từ đó, gây nên sự chồng chéo, khó khăn cho cơ sở trong việc thực hiện. Vì vậy, vấn đề này rất cần được hướng dẫn, quy định thật rõ ràng, cụ thể.
Nên quy định cụ thể Sở Tư pháp tiến hành đánh giá chất lượng vụ việc, khi phát sinh một trong các căn cứ tại điểm b, c, d khoản 1, Điều 26 Bộ tiêu chuẩn mà chưa được tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý tiến hành đánh giá; và vụ việc đã được tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý đánh giá theo thẩm quyền, nhưng người được trợ giúp pháp lý khiếu nại, kiến nghị... Cũng có thể chỉ quy định Sở Tư pháp có thẩm quyền tiến hành đánh giá chất lượng vụ việc khi phát sinh một trong các căn cứ tại điểm b, c, d khoản 1, Điều 26 Bộ tiêu chuẩn. Như thế sẽ phù hợp hơn.