Để thực hiện tốt chính sách bảo hiểm y tế (BHYT), góp phần bảo đảm mục tiêu công bằng xã hội trong bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, tại Kỳ họp thứ Tư, Quốc hội Khoá XII đã thông qua Luật BHYT. Được đánh giá là một đạo luật có nhiều điểm tiến bộ, nhưng Luật BHYT cũng còn “lỗ hổng”cần sớm có những văn bản hướng dẫn.

Những điểm mới của Luật BHYT

Từ ngày 1.10.2009, Luật BHYT có hiệu lực thi hành và được triển khai trên cả nước. So với chính sách BHYT trước đây, Luật BHYT có nhiều điểm mới, liên quan đến quyền lợi và trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức chịu sự điều chỉnh của Luật. Cụ thể, từ 1.1.2010, mức đóng BHYT tăng lên 1,5 lần so với mức đóng trước đây, tương đương với 4,5% mức tiền lương, tiền công, tiền lương hưu, tiền lương tối thiểu. Riêng đối với học sinh, sinh viên mức đóng BHYT là 3% mức lương tối thiểu. Một điểm mới khác của Luật BHYT là vấn đề cùng chi trả. Người bệnh tham gia BHYT khi khám, chữa bệnh tại tuyến xã và chi phí cho một lần khám, chữa bệnh thấp hơn 15% mức lương tối thiểu (khoảng 97.500 đồng). Trẻ em dưới 6 tuổi, người có công, lực lượng Công an nhân dân sẽ được thanh toán 100% chi phí; Nhóm đối tượng hưu trí, trợ cấp mất sức, bảo trợ xã hội, dân tộc thiểu số và người nghèo phải cùng chi trả 5%; Các đối tượng còn lại cùng chi trả 20%… Khi khám trái tuyến, người dân (kể cả trẻ dưới 6 tuổi) được chi trả với các mức 30, 50 và 70% chi phí tùy theo bệnh viện hạng 1, 2 hay 3. Quyền lợi của người tham gia BHYT cơ bản được giữ nguyên như quy định trước đây, đồng thời bổ sung quyền lợi đối với người nhiễm HIV/AIDS, khám sàng lọc và chẩn đoán sớm một số bệnh. Ngoài ra, với mục tiêu tạo điều kiện cho người dân được tiếp cận dịch vụ y tế ngay từ cơ sở, giảm quá tải cho tuyến trên và giảm chi phí không cần thiết cho người dân, Luật cũng quy định đăng ký khám, chữa bệnh BHYT ban đầu chủ yếu tại các cơ sở y tế tuyến huyện, xã và tương đương. Nhóm trẻ dưới sáu tuổi, thay cho thanh toán thực thanh thực chi như trước đây, Luật BHYT quy định trẻ sẽ được cấp thẻ BHYT…

“Lỗ hổng” cần được lấp đầy

Khoản 3, Điều 4 Luật BHYT quy định “Nhà nước tạo điều kiện để tổ chức, cá nhân tham gia bảo hiểm y tế hoặc đóng bảo hiểm y tế cho các nhóm đối tượng”. Cụ thể, Luật quy định bảo hiểm y tế đối với trẻ dưới sáu tuổi do ngân sách nhà nước đóng. Khi trẻ tròn sáu tuổi thì người lao động có trách nhiệm nuôi dưỡng đóng. Nhưng khi trẻ tròn sáu tuổi thì hầu hết các cháu vào học lớp 1 và được mua BHYT học đường. Từ đây sẽ phát sinh một số vướng mắc. Ví dụ: một cháu sinh ngày 1.1.2003 thì đến ngày 1.1.2009 tròn 6 tuổi. Khi đó, thẻ BHYT của cháu hết hạn sử dụng. Nhưng đến tháng 9.2009 cháu mới vào lớp 1. Ở đa số các trường học, do bận nhiều công việc đầu năm nên phải đến khoảng tháng 11 thì nhà trường mới triển khai BHYT học đường. Như vậy, trong suốt khoảng thời gian trước khi có BHYT học đường, các trẻ sáu tuổi sinh trước tháng 11 đều ở ngoài vòng “phủ sóng” của Luật BHYT. Nghĩa là khi đó các cháu không được hưởng chính sách ưu đãi của Nhà nước trong việc khám, chữa bệnh. Điều này gây ảnh hưởng không nhỏ cho các gia đình có hoàn cảnh khó khăn, không may các cháu mắc phải những căn bệnh hiểm nghèo thì chi phí khám, chữa bệnh rất lớn. Giải pháp trước mắt là, các gia đình mua BHYT tự nguyện cho các cháu khi các cháu đã tròn sáu tuổi nhưng chưa có BHYT học đường để được hưởng quyền lợi khi khám, chữa bệnh. Tuy nhiên, về lâu dài, cần có một chính sách phù hợp hơn.

Điều 5 Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em quy định: “... trong mọi hoạt động của cơ quan, tổ chức, gia đình, cá nhân có liên quan đến trẻ em thì lợi ích của trẻ em phải được quan tâm hàng đầu”. Vừa qua, Thủ tướng Chính phủ cũng ra Công điện số 1801/CĐ-TTg về việc thực hiện Luật BHYT. Để thực hiện mục tiêu BHYT toàn dân, thời gian tới, cơ quan chức năng cần có hướng dẫn hợp lý để lấp đầy “lỗ hổng” của Luật BHYT. Nên chăng, Nhà nước có chính sách cho trẻ được khám, chữa bệnh miễn phí đến khi có BHYT học đường, hoặc là thẻ BHYT có giá trị đến ngày 31.12 của năm trẻ đủ sáu tuổi; BHYT học đường thì bắt đầu từ ngày 1.1 của năm tiếp sau đó.

Đức Thành